و ما الوجه الّا واحد غير أنّه * إذا أنت أعددت المرايا تعدّدا پس لاجرم خود در حيرت‌اند ؛ و ديگران را در حيرت انداختند . و اگر نيكو تأمّل كنى ، يا بن البوح ، بيابى كه : در ميان ما همان قوم نوح هستند ؛ و آن طايفه‌اى هستند از ارباب نظر و اصحاب جدل ، كه : به قوّهء فكريّه عقليّه تخطئهء يكديگر مىكنند ، بل يكفّر بعضهم بعضا . و همچون نوحيان ، همهء ايشان از وجهى مصيبند ، و از وجهى مخطى . از آن روى كه : نسب و اضافات و صور كثرات مىبينند ؛ و از ظاهر در مظاهر ، غافل و بىخبرند . چگونه كنند كه : اثبات كثرات نكنند . يا اين كثرات [ را ] غير آن واحد ندانند ؛ پس مصيب باشند . و از آن روى كه گرفتار توهّم و تخيّل‌اند ، و آن صور ناپايدار [ را ] - كه جمله كالاعراض‌اند - وجودى برأسه مىدانند . و وجود حقيقى خارج از آن جمله مىگويند ؛ و مخطىاند . نبّهنا اللّه و ايّاهم من الرّقاد و جعلنا من خلّص العباد . بلى ، فرقى است ميان اضلال اين طايفه و قوم نوح . كه ايشان آن وجود حقيقى [ را ] غير اين وجودات مىدانند . و قوم نوح الوهيّت را متفرّق و متعدّد گردانيده بودند ؛ و به ارباب متفرّقه قسمت كرده . و حال آنكه آن حقيقت واحدهء الوهيّت ، مر ربّ واحد [ را ] است ؛ كه او را شايستگى آن نيست . و اللّه اعلم . « و لا تزد الظالمين » لأنفسهم . « المصطفين » الّذين أورثوا الكتاب ، فهم اوّل الثّلاثة . فقدّمه على المقتصد و السابق . « إلّا حيرة » - المحمّدىّ : « زدني فيك تحيّرا » - . قوله : و لا تزد الظالمين بقيّه و تتمّهء آن ، اين است كه : « إلّا ضلالا » كه مفسّر است به « إلّا حيرة » ؛ كه مراد از آن حيرتى است حاصله از علم ؛ نه حيرتى حاصله از جهل . و آن حيرتى محمودهء محمّديه است كه : لسان محمّد - صلعم -